Szpiczak mnogi to choroba wywołana przez nowotworowy rozrost komórek plazmatycznych. Jest to końcowe stadium różnicowania limfocytów B, zdolnych do produkcji nadmiernych ilości nieprawidłowych, monokolonialnych (jednej klasy i typu) immunoglobulin lub ich fragmentów.
Rozwój choroby prowadzi do postępującej destrukcji układu kostnego. A to powoduje:
- złamania patologiczne
- hiperkalcemię
- niedokrwistość i niewydolność szpiku kostnego
- infekcje z powodu immunosupresji i neutropenii
- niewydolność nerek
Upośledzenie nerek to druga, co do częstości przyczyna zgonów w szpiczaku. Występuje u ok. 50% chorych jako niewydolność ostra lub przewlekła. Pojawienie się nacieków plazmocytarnych poza szpikiem kostnym świadczy o dużej dynamice choroby i stanowi niekorzystne rokowania. U części pacjentów dochodzi do powikłań zatorowo-zakrzepowych. Podejrzewa się u nich zwiększoną tendencję do zakrzepicy na podłożu nabytek niedoboru białka C lub obecności antykoagulanta toczniowego. Przebieg choroby jest bardzo często podstępny. Ma ona mało charakterystyczne objawy. Rozpoznawana jest więc w zaawansowanych stadium klinicznym. Opóźnia to diagnozę u ok. 20% pacjentów. W pozostałych przypadkach występują najczęściej nieswoiste objawy. Szpiczak mnogi występuje w populacji z częstością ok. 3-4 przypadków na 100 000 osób rocznie. Jest chorobą pojawiającą się najczęściej u ludzi starszych. Szczyt zachorowań notuje się między 50 a 70 rokiem życia. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Szpiczak mnogi stanowi 1% wszystkich nowotworów oraz ok. 10% nowotworów układu krwiotwórczego. Choroba jest nieuleczalna. Odsetek 5-letnich przeżyć pacjentów leczonych wysokodawkową, wspomagającą chemioterapią wynosi 20%. Sytuacja tu nie zmienia się od 40 lat.
Szpiczak mnogi:
- dotyka blisko 750 tys. osób na całym świecie
- w Polsce co roku odnotowanych jest ok. 1500 nowych przypadków zachorowań
- aktualna liczba pacjentów w Polsce wynosi 10 tys.
Od kwietnia 2005 roku działa Polskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Szpiczaka. Jest ono organizacją pozarządową nonprofit, zrzeszających pacjentów chorych na szpiczaka, ich bliskich i przyjaciół.
