Cechuje się niekontrolowanym wzrostem nietypowych komórek w obrębie nerek lub tkanek bezpośrednio sąsiadujących z nimi. Rak nerkowokomórkowy jest najczęstszym typem odpowiadającym za 85-90% przypadków. Można wyróżnić 4 jego podtypy. Najczęstszy, odpowiedzialny za 80% przypadków to jasnokomórkowy (jego komórki są bardzo jasne lub przejrzyste).
Częstość występowania
Rak nerki stanowi ok. 2% wszystkich nowotworów. Zapadalność na raka nerki jest znacznie wyższa w krajach wysokorozwiniętych niż w rozwijających się. Dotyka on najczęściej mężczyzn niż kobiety (62% rozpoznawanych przypadków).
Czynniki sprzyjające tworzeniu się choroby:
- wiek – szczyt zapadalności występuje u osób 50-70 letnich
- palenie tytoniu
- dieta – spożycie dużych ilości mięsa, nabiału i tłuszczu oraz białka może odgrywać rolę w rozwoju raka nerki
- masa ciała – otyłość (dwukrotnie zwiększa ryzyko raka)
- związki chemiczne (arsen, azbest)
- cukrzyca
- przewlekłe choroby nerek
- nadciśnienie
- zespół von Hippel-lindau (VHL) – rzadkie dziedziczne schorzenie prowadzące do powstawania guzów lub torbieli w cały organizmie. Rak nerki rozwija się u 25-45% cierpiących na VHL.
Objawy
- krwiomocz lub zmiany koloru moczu
- bóle pleców, brzucha lub boku
- obrzęki kostek lub kończyn dolnych
- utrzymująca się gorączka
- utrata masy ciała niezwiązana z dietą
Leczenie
Wyniki leczenia wiążą się najczęściej ze stopniem zaawansowania raka. Przy wczesnych rozpoznaniu pacjenta można wyleczyć poprzez chirurgiczne wycięcie nerki lub jej części. Objawy we wczesnych stadiach występują rzadko, a więc u większości pacjentów rozpoznawana jest dopiero zaawansowana postać choroby.
Leczenie postaci zaawansowanej to:
- zabieg chirurgiczny. Może spowolnić wzrost raka. Niemniej jednak pacjenci z zaawansowaną postacią choroby najczęściej nie odnoszą z niego korzyści, ponieważ nastąpił już rozsiew guza do wielu części ciała;
- chemioterapia, terapia hormonalna i radioterapia. Metody te są korzystne dla niewielkiej grupy pacjentów. Z reguły ich skuteczność przy raku nerki jest bardzo niska;
- terapia cytokinami. Przez wiele lat pozostawała standardem leczenia chorych na zaawansowanego raka nerki. Uważa się, że zjawiska immunologiczne odgrywają ważną rolę w jego rozwoju. Z reguły w leczeniu pacjentów z zaawansowanym rakiem nerki stosuje się interferon (IFN) – alfa oraz interleukiny;
- terapia anty-VEGF. Jest przeprowadzana za pomocą bewacyzumabu w skojarzeniu ze zredukowaną dawką interferonu.
