Anyż – Anyżek – Pimpinella anisum L. – Biedrzeniec anyż (rodz. Umbelliferae)

Roślina roczna dochodząca do 50 cm wysokości. Zakwita w lipcu, kwiaty ma białe, drobne, zebrane w baldachy (kiście). W sierpniu zawiązują się owoce z wyglądu podobne do owoców pietruszki, barwy zielonoszarej. Mają smak słodki, lekko szczypiący, wydzielają przejemny zapach, pochodzący od zawartych w nich olejków lotnych.

Uprawiany w krajach śródziemnomorskich, w Europie Środkowej, Japonii i Ameryce Środkowej. W Polsce w dzielnicach południowych i południowo-wschodnich. Wymaga miejsca ciepłego, osłoniętego od wiatru, gleby żyznej, pulchnej. Rozmnaża się z nasion w kwietniu. Dojrzałe owoce mają ciemnoszarą barwę. Zbioru dokonuje się rano, gdy rośliny pokryte są jeszcze rosą. Zżęte (najlepiej sierpem) rośliny wiąże się w snopki i wiesza na strychu. Po wysuszeniu snopki młóci się, a nasiona po oczyszczeniu rozsypuje się cienką warstwą i dosusza w miejscach przewiewnych i suchych, często przesypując (łatwo zaparzają się i pleśnieją). Surowiec przechowywać najlepiej w papierowych torbach, w suchych miejscach.

Właściwości lecznicze

Surowcem leczniczym są owoce (Fructus Anisi).

• Skład chemiczny i działanie: Owoce anyżu zawierają olejek lotny, którego głównym składnikiem jest anetol, działający wykrztuśnie, wiatropędnie i rozkurczająco.
• Zastosowanie: Stosowany jest jako łagodny lek wykrztuśny w chorobach dróg oddechowych (przewlekłe nieżyty oskrzeli i gardła, suchy kaszel, astma), w zaburzeniach trawienia przy zaparciach objawiających się bólami brzucha i wzdęciach, szczególnie u dzieci jako środek wiatropędny. Jest również środkiem mlekopędnym – pobudza wydzielanie mleka u karmiących matek. Używany być może w bólach migrenowych.

Postacie leku

Napar – łyżkę stołową dobrze wysuszonych sproszkowanych nasion anyżku zalać szklanką wrzątku i trzymać pod przykryciem około 15 minut. Odcedzić. Pić 2-3 razv dziennie po pół szklanki naparu. Przeciw kolkom u dzieci można przygotować napar z owoców w mleku podając łyżeczkami kilka razy dziennie.
Powidła – 1-2 łyżki wysuszonych i dobrze sproszkowanych nasion anyżku zmieszać z miodem lub syropem. Zażywać 2 razy dziennie po łyżce.

Poza zastosowaniem leczniczym anyż używany jest jako przyprawa do wyrobów cukierniczych i alkoholowych. Słoma anyżowa dodawana do paszy bydła ma działanie mlekopędne.

Galeria