Berberys – Kwasica pospolita – Berberis vulgaris L. – Berberys zwyczajny (rodz. Berberidaceae)
Krzew pokryty cierniami. Kwiaty barwy złotożóltej, zebrane są w grona, wydzielają silny zapach. Owocami berberysu są szkarłatne, podłużne jagody. Charakterystyczne dla rośliny jest występowanie na jej liściach (na spodniej stronie) rdzy zbożowej w postu i pomarańczowych plamek. Rdza przenosi się na zboża, dlatego berberys, kiedyś powszc chnie rosnący w stanie naturalnym, został obecnie wytępiony i spotyka się go raczej w uprawach. Owoce (jagody) zbieramy jesienią, najczęściej we wrześniu, tuż przed pełnym dojrzę waniem (dojrzałe ciemnieją przy suszeniu). Zrywa się owoce bez szypułek, sus/v w temperaturze podwyższonej lub na słońcu w miejscu przewiewnym. Wysuszony surowiec powinien mieć barwę naturalną, ciemnoczerwoną. Owoce, które sczerniały, należy odrzucić. Jagody przechowuje się w szczelnych pudełkach, w miejscach suchych (łatwo wilgotnieją).
Właściwości lecznicze
Propagatorką berberysu w lecznictwie była już św. Hildegarda. W XVII wieku zaczął się rozpcwwr chniać w Anglii jako lek przeciw dolegliwościom wątrobowym.
Surowcem jest kora z korzeni i korzenie (Cortex et Radicis Berberidis) oraz owoce (Fructus Berberidis).
- Skład chemiczny i działanie. W owocach występuje głównie witamina C. W korze i korzeniach – alkaloidy i garbniki; im zawdzięcza berberys działanie lecznicze, głównie w schorzeniach przewodu pokarmowego. Przypisuje im się również właściwości hamowa nia wzrostu i niszczenie bakterii chorobotwórczych jelit.
- Zastosowanie. Berberys jest skuteczny w zaburzeniach trawienia, w braku apetytu, w kamicy żółciowej i moczowej – szczególnie polecany u osób w wieku podeszłym.
Uwaga! Nie należy przetworów z berberysu stosować przez dłuższy czas, ponieważ może to mieć szkodliwy wpływ na serce, trzustkę i wątrobę.
Owoce berberysu są kwaśne, zawierają duże ilości witaminy C, dlatego też berbery nazywany jest często „polską cytryną”.
Postać leku
Napar z kory lub korzeni. Łyżeczkę do herbaty surowca zalać szklanką wrzątku. Trzymać pod przykryciem 10 minut. Odcedzić, pić 1-2 razy dziennie szklankę naparu przed jedzeniem. Podobnie przygotowany napar z owoców pić po osłodzeniu kilka razy dziennie jako napój witaminowy.
