W ostatnich latach żyjemy coraz szybciej i szybciej. Telewizja, radio, Internet- cały czas jesteśmy bombardowani nowymi wiadomościami. Pracujemy więcej, dłużej, na raz robiąc kilka rzeczy. Stale w biegu, staramy się godzić wymogi pracy, troskę o rodzinę i bliskich oraz dbanie o własne zdrowie i wygląd. Na celebrowanie posiłków nie ma już w tym wszystkim czasu.
Jemy w pośpiechu, biegnąc z miejsca na miejsce. Zwykle przeżuwamy posiłek, wpatrując się jednocześnie w ekran telewizora czy przeglądając strony w internecie. Tak naprawdę nie odczuwamy smaku czy zapachu potrawy.
Zdarza się, że jemy dalej, mimo że pierwszy głód został już zaspokojony. Często o tym, ile zjadamy decyduje wielkość naszego talerza czy opakowania, a nie nasze wewnętrzne odczucia. Wielokrotnie zdarza się że to, co wybieramy do zjedzenia, zależy od przypadkowych okoliczności, towarzystwa w jakim jesteśmy, dostępności danego pożywienia lub choćby odległości, jaką mamy do pokonania by je zdobyć. Sięgamy po jedzenie automatycznie, nie zastawiając się, czy jesteśmy w danym momencie głodni ani czego nasz organizm potrzebuje.
Najciekawsze wyniki badań przeprowadzonych przez Briana Wansinka i współpracowników dotyczą jedzenia czekoladek. Okazuje się, że gdy czekoladki leżały na biurku ludzie zjadali średnio 9 czekoladek, jeśli były w tym samym biurku w szufladzie- średnio 6, a jeśli czekoladki stały w szafce na drugim końcu pokoju- tylko 4 czekoladki. Niby nic – jedynie ustawienie pudełka- a jednak jak wiele zmienia. Żyjąc na co dzień w pośpiechu wpadamy w wiele takich pułapek nieuważnego, bezmyślnego jedzenia.
Jeśli jednak chcemy zadbać o zdrowie, dobry wygląd i odzyskać utracony kontakt z potrzebami naszego organizmu, musimy zacząć koncentrować naszą uwagę na tym, co spożywamy.
Uważne jedzenie (mindful eating) wywodzi się z technik uważności (mindfulness), które to podejście ma swoje korzenie w filozofii Dalekiego Wchodu i polega na byciu całkowicie obecnym w danej chwili i świadomym doświadczaniu zarówno otoczenia, naszego ciała, jak i tego, co dzieje się w naszym umyśle ( myśli, wrażeń, doznań). To szczególna forma uwagi- akceptująca a nie osądzająca naszych doświadczeń. Nie wymaga specjalnych warunków (np. ciszy), można je stosować w każdych okolicznościach, w codziennym życiu, zarówno przy zmywaniu naczyń, jedzeniu, sprzątaniu czy w pracy. Podejście mindfulness pozwala żyć w pełni, stosowane jest w redukcji stresu, lęku, złości, zapobieganiu depresji, radzeniu sobie z licznymi chorobami (układu pokarmowego, skóry, nadciśnieniem, chronicznym bólem) czy problemami z jedzeniem.
Uważne jedzenie dotyczy kilku aspektów: samego spożywania posiłku, odczytywania sygnałów naszego organizmu o poczuciu głodu i sytości, dokonywania świadomych wyborów. Uważność można ćwiczyć przy każdym posiłku (żeby dojść do wprawy- minimum raz dziennie) i rozpoczyna się już w momencie podjęcia decyzji, czy jesteśmy głodni i na co mamy ochotę. W trakcie jedzenia dobrze jest skoncentrować się na wyglądzie, aromacie i smaku dania, delektując się każdym kęsem. Skupić uwagę na temperaturze, konsystencji, sposobie, w jaki odczuwamy smak na języku. Dzięki uważności decydujemy również o zakończeniu posiłku w momencie, gdy czujemy sytość. Uczymy się na nowo cieszyć jedzeniem, czerpać z niego przyjemność. Zmieniamy nasze utarte nawyki i automatyzmy na świadome działania służące naszemu zdrowiu i dobremu samopoczuciu.
Uważne jedzenie trudno jest opisać słowami. Tak naprawdę żeby je naprawdę zrozumieć i poczuć, na czym polega pełna obecność tu i teraz, smakowanie posiłku wszystkimi zmysłami, trzeba samemu tego doświadczyć.
