Babka Lancetowata (Plantago lanceolata L.) – Babka zwyczajna (Plantago major L.)
Babka lancetowata ma liście wąskie, gładkie, ciemnozielone, zebrane w różyczkę, a szerokolistna – szerokie i błyszczące. Kwiaty drobne, różowobrunatne, z długimi,żółtymi pręcikami zebrane są w kłos osadzony na długiej, sztywnej łodyżce.
Obydwa gatunki spotyka się powszechnie na polach, pastwiskach, przydrożach, na piaskach i nad brzegami wód. Babka wąskolistna występuje często jako pospolity chwast w koniczynie. Zbieramy zazwyczaj liście babki wąskolistnej, w okresie kwitnienia rośliny, tj. od maja do sierpnia. Liście zrywamy z ogonkami tuż przy ziemi, suszymy w cieniu, w miejscach przewiewnych lub ogrzewanych do temp. 40°. Surowiec łatwo zaparza się i czernieje, suszenie musi więc być bardzo starannne, co polega przede wszystkim nu rozłożeniu liści do suszenia cienką warstwą.
Właściwości lecznicze
Surowcem leczniczym są liście (Folium Plantaginis)
- Skład chemiczny i działanie. Zawierają one glukozyd (aukubinę), flawonoidy, garbniki, witaminę C i sole mineralne. Działają wykrztuśnie, na przewód pokarmowy, a zewnęi rznie przeciwzapalnie i bakteriostatycznie.
- Zastosowanie. Babka stosowana była powszechnie w Europie w medycynie ludowej jako lek zewnętrzny i wewnętrzny (niegdyś liśćmi babki szerokolistnej okładano miejscu ukąszenia przez żmiję), najczęściej w postaci soku ze świeżych roślin, a przy użyciu zewnętrznym – po zmieszaniu z białkiem jaja. Obecnie babkę stosuje się jako lek pobudzający wydzielanie soku żołądkowego, osłaniający w chorobie wrzodowej żołądka, dwunastnicy, w stanach zapalnych śluzówki przewodu pokarmowego; u dzieci jako łagodny środek wykrztuśny. Zewnętrznie używa się babkę do okładów na trudno gojące się rany, oparzenia, owrzodzenia oraz na miejsca ukąszeń owadów, czyraki; odwar do przemywania oczu w zapaleniu spojówek
Postacie leku
Napar – łyżkę stołową liści babki zalać szklanką wrzątku, trzymać pod przykryciem około 15 minut i odcedzić. Pić przed jedzeniem 3 razy dziennie, osłodzony miodem (osłaniający). Surowiec najlepiej jednak stosować w połączeniu z innymi ziołami:
Napar z dodatkiem biedrzeńca – łyżkę liści babki i korzenia biedrzeńca zalać szklanką wrzątku, po 15 minutach odcedzić, osłodzić miodem. Pić 3 razy dziennie po łyżce (wykrztuśny).
Napar z dodatkiem bobrka trójlistnego – łyżkę liści babki i łyżkę liści bobrku trójlistnego zalać szklanką wrzątku. Po 15 minutach odcedzić; pić 3 razy dziennie przed jedzeniem po pół szklanki.
Sok ze świeżych liści – świeże części roślin szybko i starannie umyć, wysuszy w płótnie, drobno posiekać lub zmiażdżyć i wycisnąć sok. Pić z dodatkiem miodu (na 1 części soku 1 część miodu) lub w płynnych, ciepłych potrawach, jak np. mleko, rosół, zupy. Można sok przechować przez dłuższy czas; należy wówczas zmieszać go z miodem w proporcjach 1:1 i gotować przez 20 minut. Przechowywać w szczelnie zamkniętych naczyniach – w chłodnym miejscu.
Okłady z liści – liście babki umyć przegotowaną gorącą (nie wrzącą) wodą i przykładaj na chore miejsca. Można również użyć liści zmiażdżonych.
Młode liście babki są jadalne i w wielu krajach Europy przyrządzane w postaci sałatek oni/ gotowane jako kapusta. W mieszankach z liśćmi mniszka i pokrzywy używane są w tzw. kuracjach wiosennych.
Liście suszone są składnikiem niektórych gatunków tytoniu fajkowego, a także herbaty. Dużo tłuszczu i białka zawierają nasiona— są doskonałym dodatkiem do pokarmu dla ptaków hodowlanych.
Galeria
